Wanneer je jezelf al afwijst
Wat doe je als een vacature jouw aandacht trekt, maar je vervolgens leest dat je niet aan alle eisen voldoet? Of wanneer het profiel voor een deel goed past bij wie je bent en wat je kunt, maar voor een ander deel ook niet?
Je weet dat je volledig achter de ambitie van die werkgever staat. Je kent je kwaliteiten, je hebt iets vergelijkbaars al eerder gedaan en je weet dat je snel kunt leren. Misschien in een andere sector of context, maar de opgave herken je. Bovendien neem je iets mee wat niet letterlijk in de vacature staat: een andere blik, andere ervaring, een ander perspectief. Dit is dus eigenlijk precies de baan die je wilt.
Maar dan begint het. Je voldoet niet aan alles. Dus heeft reageren wel zin? Nemen ze je serieus? Er zullen vast kandidaten zijn die beter passen bij het profiel, meer relevante ervaring hebben of precies die opleiding hebben die wordt gevraagd. Voor je het weet heb je jezelf al afgewezen. Dat is zelfselectie.
Je besluit namens de werkgever dat je niet goed genoeg past, nog voordat iemand jouw profiel heeft gezien. Terwijl een vacaturetekst niet hetzelfde is als de werkelijkheid van de functie.
Niet iedere eis is even hard
Natuurlijk zijn er harde eisen. Als voor een beroep een wettelijke registratie, bevoegdheid of specifieke opleiding nodig is, dan houdt het daar gewoon op. Als je chirurg wilt worden, heb je een medische opleiding en specialistenregistratie nodig. Dat is geen voorkeur, maar een voorwaarde om het beroep uit te kunnen oefenen.
Maar dat ligt anders bij eisen als “WO-opgeleid”, “ervaring in onze sector” of “minimaal tien jaar leidinggevende ervaring”. Zulke eisen worden vaak gelezen alsof ze absoluut zijn, terwijl ze lang niet altijd noodzakelijk zijn om de opgave goed uit te voeren.
Kijk achter de eis
De vraag is dan niet alleen: voldoe ik hieraan?
De betere vraag is: waarom staat deze eis er eigenlijk?
Misschien vragen ze om sectorkennis omdat iemand de omgeving snel moet begrijpen. Misschien om tien jaar leidinggevende ervaring omdat ze iemand zoeken die capabel genoeg is om weerstand aan te kunnen. Misschien om WO-niveau omdat ze iemand zoeken die complexe informatie kan overzien en strategisch kan adviseren.
Als jij die kwaliteit op een andere manier kunt aantonen, is het nog steeds de moeite waard om te reageren.
Vraag wat echt nodig is
Wat kun je dan concreet doen?
Bel de recruiter, werkgever of hiring manager. Maar vraag niet: “Heeft het zin dat ik solliciteer?” Daarmee geef je de ander de kans om heel snel nee te zeggen.
Vraag liever: “Als u naar deze functie kijkt, welke twee of drie dingen moet iemand echt al beheersen op dag één?” Dan hoor je vaak veel sneller wat echt belangrijk is en wat vooral wenselijk is.
Vraag ook door op een eis waar jij niet aan voldoet. Staat er bijvoorbeeld dat ervaring binnen de sector vereist is, vraag dan: “Is die ervaring vooral belangrijk vanwege inhoudelijke kennis, of omdat iemand de dynamiek en stakeholders snel moet begrijpen?”
Dat verschil is belangrijk. Misschien heb jij geen ervaring in precies die sector, maar heb je wel meerdere keren in vergelijkbare omgevingen gewerkt met dezelfde soort belangen, weerstand, complexiteit of verandering.
Je kunt ook contact zoeken met iemand die de organisatie kent. Een toekomstige collega, een oud-medewerker, iemand uit je netwerk of iemand die eerder met de organisatie heeft gewerkt. Vaak krijg je dan veel beter zicht op wat er in de praktijk echt wordt gezocht.
Maak zelf verbinding
En als je vervolgens solliciteert, maak dan zelf de verbinding. Verwacht niet dat een recruiter of selectiecommissie automatisch begrijpt waarom jouw ervaring relevant is.
Benoem wat je hebt gedaan, welke opgave je hebt uitgevoerd en waarom dat vergelijkbaar is met wat hier wordt gevraagd.Je hoeft ook niet te verbergen waar je niet aan voldoet. Je kunt gewoon zeggen: “Mijn ervaring ligt niet in deze sector, maar de leiderschapsopgave herken ik wel. In mijn vorige rol heb ik een vergelijkbare verandering geleid, teams meegenomen en verschillende belangen bij elkaar gebracht.” Dan wordt het gesprek anders. Niet: wat mist deze kandidaat? Maar: wat brengt deze kandidaat mee en is dat genoeg voor deze opgave? Daar zit voor mij de kern.
Laat de werkgever beoordelen
Lees een vacature niet alleen als een lijst met eisen. Probeer te begrijpen wat er achter die eisen zit. Onderzoek wat werkelijk noodzakelijk is, vraag door waar jij afwijkt en maak zelf duidelijk waarom jouw ervaring toch relevant is. En als je de kern van de functie aankunt, solliciteer dan. Laat de werkgever beoordelen of jouw afwijking te groot is.
Doe dat niet alvast zelf.